Kiedy adwokat może reprezentować nas przed sądem?

Udział w postępowaniu sądowym wymaga nie tylko bardzo dobrej znajomości obowiązujących przepisów i stosowanych procedur, ale także umiejętności panowania nad emocjami i jasnego przedstawiania swoich argumentów. Choć każdy ma możliwość osobistego przedstawiania swoich racji i aktywnego uczestnictwa w toczącym się postępowaniu, to może to za sobą pociągnąć duży stres i może nie przynieść oczekiwanych rezultatów. W przypadkach, gdy stawiennictwo przed sądem jest konieczne, o wiele lepszą metodą będzie zdecydowanie się na możliwość skorzystania z usług adwokata, który wesprze swego klienta swoją wiedzą merytoryczną i ułatwi przebrnięcie przez wszystkie etapy procedury. Właściwa reprezentacja przed sądem jest niejednokrotnie kluczem do uzyskania korzystnego dla strony rozstrzygnięcia. Przyjrzyjmy się bliżej temu, kiedy adwokat może reprezentować swojego klienta przed sądem i zobaczmy, co się z tym wiąże.

Z czym wiąże się udzielenie pełnomocnictwa?

Udzielenie pełnomocnictwa oznacza, że wybrana osoba zyskuje prawo do reprezentowania swojego mocodawcy, czyli osoby ustanawiającej pełnomocnictwo. Pełnomocnik w zakresie określonym przez mocodawcę może podejmować czynności prawne, które rodzą takie same skutki, jak wówczas, gdy osobiście wykonałby je mocodawca. Jednocześnie samo udzielenie pełnomocnictwa nie zobowiązuje pełnomocnika do podejmowania żadnych działań, o ile w tej kwestii nie zostaną poczynione dodatkowe ustalenia, np. nie zawarto odpowiedniej umowy.

Przepisy wyróżniają kilka rodzajów pełnomocnictw, ze względu na zakres czynności, jakie może podejmować pełnomocnik. Udzielone umocowanie może upoważniać do wykonywania czynności wchodzących w skład zwykłego zarządu, czyli takich, które są realizowane w ramach typowych działań przy czynnościach danego rodzaju. W takim przypadku mamy do czynienia z pełnomocnictwem ogólnym. Innym rodzajem jest pełnomocnictwo rodzajowe, które pozwala na działania określonego typu, które przekraczają zwykły zarząd. Przykładem może tu być upoważnienie do załatwiania określonego rodzaju spraw, np. kupowania i sprzedawania dzieł sztuki, w przypadku osoby, która ma zamiar inwestować na tym rynku. Bardziej zawężone będzie pełnomocnictwo szczególne, które umożliwia wykonanie w imieniu mocodawcy określonej czynności, np. sprzedaży oznaczonej nieruchomości.

O ile jednak zwykłe pełnomocnictwo może być udzielone w każdym zakresie i dowolnej osobie posiadającej zdolność do czynności prawnych (choć w niektórych przypadkach musi się to łączyć z zachowaniem szczególnej formy, np. pisemnej, jeśli zakres wykonywanych czynności będzie wymagał podpisywania dokumentów lub notarialnej, np. wówczas gdy w grę będzie chodziło przenoszenie praw związanych z nieruchomościami), o tyle w przypadku pełnomocnictwa procesowego, czyli możliwości reprezentowania mocodawcy przed sądem, zakres możliwości jest o wiele mniejszy.

Udzielenie pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu

Pełnomocnictwo procesowe może być udzielone zarówno jako ogólne, jak i rodzajowe (do prowadzenia spraw danego typu, np. związanych z wykonywaną przez mocodawcę działalnością gospodarczą) czy też szczegółowe (do prowadzenia określonej sprawy lub wykonania wskazanej czynności procesowej).

Pełnomocnikiem procesowym może zostać wybrany przez mocodawcę adwokat lub radca prawny. W takim przypadku poza udzieleniem pełnomocnictwa zawierana jest również umowa określająca zakres działań, jakie ma podejmować pełnomocnik oraz warunki ich wykonywania. Pełnomocnik procesowy może wykonywać wszystkie czynności procesowe łączące się ze sprawą, o ile treść pełnomocnictwa nie stanowi inaczej. Co do zasady pełnomocnik procesowy może m.in. sporządzać pisma procesowe, składać apelacje, wnioski dowodowe, zawierać ugodę, uznawać powództwo czy zajmować się egzekucją. Co ważne będący pełnomocnikami procesowymi adwokaci lub radcy prawni mogą również ustanawiać pełnomocników innym adwokatom albo radcom.

Pełnomocnik reprezentuje swojego mocodawcę i wykonuje swoje zadania do momentu, w którym jego pełnomocnictwo nie zostanie cofnięte. Warto pamiętać, że z pełnomocnikiem mamy do czynienia w sprawach cywilnych. W sprawach karnych pełnomocnika może ustanowić m.in. strona, która nie jest oskarżonym albo pokrzywdzony (niebędący stroną), a także osoba zatrzymana. W przypadku podejrzanego oraz oskarżonego w procedurze karnej mamy do czynienia z obrońcą.

Kto to jeszcze może zostać pełnomocnikiem procesowym?

Pełnomocnikiem procesowym mogą zostać również osoby, które nie są adwokatami, ani radcami prawnymi, o ile w grę wchodzi sprawa cywilna. Jednak osoba, która chce ustanowić pełnomocnika, nie ma w tym przypadku swobodnego wyboru. Pełnomocnikiem procesowym można ustanowić osobę, która zalicza się do najbliższych krewnych. Może to więc być małżonek, zstępni, czyli dzieci, wnuki czy prawnuki, rodzeństwo, a także osoba pozostająca w stosunku przysposobienia, a zatem adoptowane dzieci i ich zstępni lub rodzice adopcyjni.

Pełnomocnikiem może zostać również rzecznik patentowy, o ile sprawa dotyczy kwestii związanych z własnością przemysłową, a także osoba zarządzająca majątkiem lub jego częścią, w sytuacji, gdy sprawa jest z tym majątkiem związana.

W przypadku przedsiębiorstwa lub innych osób prawnych pełnomocnikiem może zostać również ich pracownik. Pełnomocnikiem może też zostać osoba pozostająca w stałym stosunku zlecenia.

Pełnomocnikami mogą również zostać przedstawiciele różnych organizacji i instytucji w zależności od charakteru sprawy. Np. w sprawach związanych ze sporami z przedsiębiorcą pełnomocnikiem strony może zostać przedstawiciel organizacji konsumenckiej.

Kiedy adwokat może reprezentować nas przed sądem?